ul.Przemysłowa 6,
97-400 Bełchatów

Tel.+48 44 733 02 88
perlipol@perlipol.com.pl

Perlit – wyjątkowe podłoże ogrodnicze

Doskonałe właściwości perlitu jako podłoża do produkcji ogrodniczej są dobrze znane od dawna. Większość ogrodników znała to podłoże, ale rzadko go używała z powodu wysokiej ceny, ponieważ produkt pochodził najczęściej z importu. Obecnie, gdy powstały w Polsce zakłady wytwarzające ten materiał koszty zakupu uległy zmniejszeniu. Warto po niego sięgać, ponieważ pozwala uzyskiwać bardzo dobre efekty produkcyjne porównywalne do wełny mineralnej.

 

Czym jest perlit?

Jest to minerał z grupy glinokrzemianów o bardzo porowatej strukturze. Skałę się kruszy a następnie ogrzewa w temperaturze powyżej 1000oC. Podczas prażenia następuje uwalnianie wody i gazów zamkniętych w minerałach a materiał ekspanduje (pęcznienie) zwiększając swoją objętość kilka razy. Dzięki temu perlit uzyskuje porowatą strukturę, w którą może wnikać powietrze, woda, jony, gazy oraz wrastać korzenie. Perlit jest bardzo lekki, metr sześcienny waży od 50 do 110 kilogramów. Ma postać granulek o nieregularnym kształcie barwy białej lub beżowej. Dobierając wielkość granul możemy modyfikować właściwości powietrzne i wodne. Do uprawy jako podłoże jednorodne wykorzystuje się frakcję o średnicy granul 1,5-5 mm, drobniejszy materiał 1-3 mm znajduje zastosowanie do ukorzeniania sadzonek, natomiast grubszy jako dodatek do podłoży organicznych lub jako podłoże jednorodne.

 

Cechy perlitu jako podłoża ogrodniczego:

  • materiał bardzo lekki o niskiej gęstości objętościowej
  • bardzo dobre parametry powietrzno/wodne
  • właściwości te są powtarzalne i trwałe, można je modyfikować dobierając odpowiednią granulację
  • doskonałe właściwości drenażowe
  • bardzo dobre właściwości cieplne
  • jasny kolor zapewnia więcej światła w okresie zimowym
  • materiał wolny od wszelkich patogenów, na początku uprawy praktycznie sterylny
  • podłoże wolne od chwastów
  • odczyn obojętny lub alkaliczny
  • brak składników pokarmowych i minimalna sorpcja kationów, małe ryzyko zasolenia
  • możliwość uprawy w samym perlicie oraz zastosowanie go jako komponentu podłoży
  • poprawa właściwości gleb na terenach zieleni, boiskach i polach golfowych
  • komponent podłoży na zielone dachy i ściany

Reasumując można stwierdzić, że perlit jest wyjątkowym podłożem z możliwością szerokiego zastosowania w uprawach ogrodniczych.

 

Perlit – niedoceniane podłoże ogrodnicze

Doskonałe właściwości perlitu jako podłoża do produkcji ogrodniczej są dobrze znane od dawna. Większość ogrodników znała to podłoże, ale rzadko go używała z powodu wysokiej ceny, ponieważ produkt pochodził najczęściej z importu. Obecnie, gdy powstały w Polsce zakłady wytwarzające ten materiał koszty zakupu uległy zmniejszeniu. Warto po niego sięgać, ponieważ pozwala uzyskiwać bardzo dobre efekty produkcyjne porównywalne do wełny mineralnej.

 

Czym jest perlit?

Jest to minerał z grupy glinokrzemianów o bardzo porowatej strukturze. Produkuje się go z rudy pelitowej. Skałę się kruszy a następnie ogrzewa w temperaturze powyżej 1000oC. Podczas prażenia następuje uwalnianie wody i gazów zamkniętych w minerałach a materiał ekspanduje (pęcznienie) zwiększając swoją objętość kilka razy. Dzięki temu perlit uzyskuje porowatą strukturę, w którą może wnikać powietrze, woda, jony, gazy oraz wrastać korzenie. Perlit jest bardzo lekki, metr sześcienny waży od 110 do 190 kilogramów. Ma postać granulek o nieregularnym kształcie. Dobierając wielkość granul możemy modyfikować właściwości powietrzne i wodne. Do uprawy jako podłoże jednorodne wykorzystuje się frakcję o średnicy granul 1,5-5 mm, drobniejszy materiał 1-3 mm znajduje zastosowanie do ukorzeniania sadzonek, natomiast grubszy jako dodatek do podłoży organicznych lub jako podłoże jednorodne.

 

Cechy perlitu jako podłoża ogrodniczego:

  • materiał bardzo lekki o niskiej gęstości objętościowej
  • bardzo dobre parametry powietrzno/wodne
  • właściwości te są powtarzalne i trwałe, można je modyfikować dobierając odpowiednią granulację
  • doskonałe właściwości drenażowe
  • bardzo dobre właściwości cieplne
  • jasny kolor zapewnia więcej światła w okresie zimowym
  • materiał wolny od wszelkich patogenów, na początku uprawy praktycznie sterylny
  • podłoże wolne od chwastów
  • odczyn obojętny lub alkaliczny
  • brak składników pokarmowych i minimalna sorpcja kationów, małe ryzyko zasolenia
  • możliwość uprawy w samym perlicie oraz zastosowanie go jako komponentu innych podłoży
  • poprawa właściwości gleb na terenach zieleni, boiskach i polach golfowych
  • komponent podłoży na zielone dachy i ściany

 

Jak stosować perlit w produkcji ogrodniczej?

Obecnie perlit jest najczęściej wykorzystywany jako składnik podłoży produkowanych na bazie torfów i włókna kokosowego. Dodaje się go zazwyczaj w ilości 10-30% v/v. Ma on za zadanie zwiększyć pojemność powietrzną i przepuszczalność takiej mieszaniny. Jeżeli zastosuje się drobniejsze frakcje perlitu to można również zwiększyć retencję wodną. Należy tutaj podkreślić fakt, że w trakcie uprawy właściwości perlitu nie ulegają zmianom, co gwarantuje dobre warunki do rozwoju korzeni przez cały okres produkcji. Mineralizacji i osiadaniu będzie podlegała tylko ‘część’ organiczna mieszaniny. Podłoża z dodatkiem perlitu powszechnie wykorzystuje się w uprawie roślin rabatowych, doniczkowych roślin ozdobnych, produkcji siewek i rozsad warzyw oraz kwiatów.

 

Uprawy hydroponiczne

Perlit można z powodzeniem stosować we wszelkiego rodzaju uprawach z zastosowaniem fertygacji. Dzięki doskonałym parametrom powietrzno/wodnym oraz małej sorpcji może być wykorzystywany jako podłoże jednorodne do uprawy warzyw (pomidor, ogórek, papryka, sałata) kwiatów ciętych (róża, gerbera, anturium, goździk) oraz truskawki. Przepuszczalność tego podłoża zapewnia niezbędną ilość powietrza podczas fertygacji i umożliwia jego przepłukiwanie, co zapobiega nadmiernemu wzrostowi zasolenia oraz zapobiega zalewaniu systemu korzeniowego.

Perlitem można napełniać worki uprawowe i formować z nich maty lub wysypywać na różnego rodzaju zagony. Innym rozwiązaniem może być umieszczanie podłoża w doniczkach lub wiadrach, do których następnie sadzi się rośliny. Trwałość i dobre parametry fizyczne perlitu umożliwiają uprawę gatunków wieloletnich np. róży czy anturium. Wiele doświadczeń wykazało, że wzrost i plonowanie roślin w tym podłożu jest takie same jak w wełnie mineralnej, a po zakończeniu uprawy zagospodarowanie perlitu nie stanowi najmniejszego problemu. Po dezynfekcji można go użytkować ponownie lub zastosować jako dodatek poprawiający właściwości gleby np. na terenach zieleni.

 

Rozmnażanie roślin

Perlit jest doskonałym podłożem do stosowania podczas rozmnażania roślin. Po pierwsze jest praktycznie sterylny, co ma podstawowe znaczenie np. podczas rozmnażania in vitro gdzie warunki higieniczne mają kluczowe znaczenie dla powodzenia produkcji. Po drugie jest bardzo lekki, co z kolei umożliwia łatwe wyjmowanie ukorzenionych sadzonek z podłoża bez ryzyka, że uszkodzi się delikatne korzenie. Dzięki dobrym właściwościom drenażowym nie dochodzi do zalewania podłoża podczas ukorzeniania sadzonek, mają one zawsze zapewnioną niezbędną ilość powietrza. Jest to szczególnie ważne podczas ukorzeniania sadzonek zielnych, które wymagają częstego zraszania. Jasny kolor zapobiega przegrzewaniu się podłoża podczas ukorzeniania latem a w warunkach deficytu światła zimą, dzięki wysokiemu albedo więcej światła dociera do roślin.

 

Tereny zieleni

Wyjątkowe wymagania, jakie czasami stawia się niektórym rozwiązaniom na terenach mogą być zrealizowane dzięki perlitowi. Przykładowo standardowe podłoża stosowane na zielonych dachach są dość ciężkie. Jeżeli dachu nie można nadmiernie obciążyć to perlit może stanowić rozwiązanie problemu. Można go również wykorzystać jako podłoże dla roślin sadzonych w systemach zielonych ścian. Dzięki niskiej gęstości perlitu konstrukcja takiej ściany może być lżejsza a trwałość perlitu zapewni dobre warunki do rozwoju roślin dłużej niż standardowe podłoża organiczne. Perlit może być wykorzystany do budowy warstw wegetacyjnych i drenażowych na boiskach sportowych i polach golfowych jako materiał jednorodny lub komponent mieszanek z glebami. Z jednej strony zapewnia doskonałe warunki do rozwoju systemu korzeniowego traw, a z drugiej dzięki swojej przepuszczalności pozwala na szybkie odprowadzenie nadmiaru wody po opadach. Poprawia się również odbojność murawy a przez to zmniejsza ryzyko kontuzji i sportowców. Perlit może być stosowany do wypełniania otworów podczas areacji murawy, nie ulega on takiemu zagęszczeniu jak powszechnie stosowany piasek i zapewnia lepsze napowietrzenie darni.

 

Podsumowanie

Tytułem podsumowania można z całą odpowiedzialnością stwierdzić, że perlit jest podłożem umożliwiającym uzyskanie efektów produkcyjnych porównywalnych do innych dobrych podłoży. Wbrew powszechnej opinii jest to podłoże o umiarkowanej cenie w porównaniu do wełny mineralnej i włókna kokosowego. W odróżnieniu od wełny nie ma problemów z utylizacją perlitu po zakończonej uprawie, można go bez problemów dodać do gleby lub wykorzystać jako dodatek do innych podłoży. Istnieje również możliwość kilkukrotnego wykorzystania go do uprawy po uprzedniej dezynfekcji.

Reasumując można stwierdzić, że perlit jest bardzo wartościowym materiałem o szerokich możliwościach stosowania w produkcji ogrodniczej.                                                           

Opracował dr inż. Piotr Chohura